Eduardo Kac to artysta znany międzynarodowej publiczności jako twórca interaktywnych instalacji w sieci oraz sztuki określanej mianem Bio Artu. W latach 80. był pionierem sztuki telekomunikacyjnej, zaś na początku lat 90. realizował śmiałe projekty artystyczne zaliczane do sztuki teleobecności oraz biotelematyki.
Wystawa w Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia będzie pierwszą prezentacją prac tego artysty w Polsce. Gdańskiej publiczności zaprezentowana zostanie ostatnia praca - 12 grafik nawiązujących bezpośrednio do jego najgłośniejszego dzieła, transgenicznego Króliczka GFP. Praca ta przyniosła mu światowy rozgłos na początku nowego millenium.
Lagoglify stanowią serię serigrafii. Powstały w 2007 roku, w którym artysta stworzył również “leporimorficzną” i “króliczograficzną” formę pisania. Jest to język wizualny odnoszący się wprawdzie pośrednio do znaczeń, lecz wymykający się jednoznacznym interpretacjom. Seria ta stanowi kontrapunkt do lawiny dyskusji wywołanej przez Króliczka GFP, który został powołany do życia przez artystę w 2000 roku i po raz pierwszy zaprezentowany publicznie w Awinionie. Jego wyjątkowość polegała na tym, że był pierwszym genetycznie zmodyfikowanym zwierzęciem, które w zamierzeniu artysty stanowić miało dzieło nowego gatunku sztuki. GFP to skrót od angielskiego terminu “green fluorescent protein”, co można przetłumaczyć jako “zielona fluorescencyjna proteina”, a którą to artysta “zaaplikował” kodowi genetycznemu zwierzęcia. Świecący pod wpływem źródła określonego światła fluorescencyjnie króliczek stał się tym samym pierwszym dziełem sztuki, które Eduardo Kac określił mianem sztuki transgenicznej, a która to bazuje na wykorzystaniu inżynierii genetycznej w celu przeniesienia genów naturalnych lub syntetycznych do organizmu, czego efektem ma być stworzenie nowego gatunku istot, unikalnych, niepowtarzalnych chimer.

Książka Parsonsa zaś łączy w sobie wielki ładunek wiedzy o żywności oraz naukowe wyjaśnienie różnych procesów gotowania z dziesiątkami wspaniałych a nieznanych powszechnie przepisów.

A w dodatku jest to książka którą świetnie się czyta, czyli i dla teoretyków i dla praktyków.

No to do dzieła:

1. Co to są lakrymatory i gdzie z nimi styka się kucharz?
2. Który proces jest najszybszy: gotowanie, pieczenie czy smażenie czyli co szybciej  przenosi ciepło - woda, powietrze czy olej?
3. Świetnym emulgatorem jest żółtko jajka ale co to takiego emulgator i jakie ma on zadanie?

Na dziesiątki takich i jeszcze ciekawszych pytań znajdziecie odpowiedzi w dzisiejszej nagrodzie. Przysyłajcie więc prawidłowe rozwiązania na adres: internet@polityka.com.pl   a ja czekam z książką i stoperem w ręku.

Ars Electronica Center powstało za 30 mln euro i mieści się w nowym budynku ulokowanym nad brzegiem Dunaju. Obiekt pokrywa szklana “skorupa” zawierająca 40 tys. diod - można ją wykorzystywać do działań artystycznych. Podobnie zresztą, jak inne przestrzenie centrum, które mają służyć działaniom artystycznym i badaniom nad mediami, sztuką cyfrową i związkami między sztuka a nauką. W centrum znajdują się między innymi laboratoria BrainLab, BioLab, RoboLab i FabLab. Przydałby się podobny obiekt w którymś z polskich miast.

“Suszonej fasoli nie należy moczyć przed gotowaniem. Moczenie przyspieszy jej gotowanie, ale pozbawi części smaku.

Suszoną fasolę solić na początku gotowania, by była dobrze przyprawiona. 1 łyżeczka soli na 0,5 kg fasoli powinna wystarczyć. Po ugotowaniu można ją jeszcze dosolić do smaku.

Gotowanie fasoli, soczewicy i innych strączkowych zawsze należy zacząć od wrzucenia ich do zimnej wody.
Sole mineralne spowolniają mięknięcie suszonej fasoli. Jeśli strączkowe nie chcą mięknąć podczas gotowania, trzeba sprawdzić wodę.

Jeśli fasola po ugotowaniu ma być lekka i nie pozlepiana - jak ryż - należy gotować ją w dużej ilości wody.
Fasolę można uznać za gotową, gdy jest miękka w środku, ale nie powinna być kredowobiała. Można ją także sprawdzić, dmuchając na wyjęte z garnka ziarno. Jeśli skórka się marszczy, skrobia pod nią jest dobrze ugotowana.

Podając fasolę czy soczewicę na zimno, na przykład w sałatkach, należy stosować się do rad dotyczących ryżu. Przyprawiać, gdy są jeszcze ciepłe, by smaki przeniknęły do środka, i przed podaniem wyjąć z lodówki odpowiednio wcześnie, by miały temperaturę pokojową.”

Wybitnych specjalistów (piszę to bez ironii a z lekka zazdrością) od ryb mamy tu co najmniej dwóch. Kłaniam się Sławku i Johnie Walkerze. Ale i  i Parsons ma w tej dziedzinie co nieco do powiedzenia. Choć przyznać muszę, że potwierdza reguły ogłaszane przez tych dwóch.

“Ryba zawiera mało tłuszczu i niewiele tkanki łącznej, dlatego należy gotować ją uważnie i na ogół krótko.
Początkujący kucharz powinien wybrać rybę średnio tłustą, jak łosoś czy halibut. Dzięki względnie dużej ilości tłuszczu jest łatwiejsza do przygotowania niż ryba chuda. Ryby z dużą ilością mięsa, jak tuńczyk, rekin czy miecznik, też są dobre dla początkujących, ale trzeba uważać, by ich nie przegotować, bo wyschną.

Nigdy nie należy trzymać ryby w zaprawie dłużej niż 10 minut, jeśli zawiera ona kwas. W kwaśnym środowisku mięso ryby zacznie ulegać podobnym przemianom jak w trakcie gotowania.

Zasadniczo rybę powinno się przyrządzać ze skórą, aby znajdujący się pod nią tłuszcz nadał mięsu smak. Należy ją zdjąć przed podaniem.

Smażąc filet z ryby, można zaobserwować zmianę barwy i faktury pod wpływem działania ciepła. W połowie smażenia należy przewrócić filet na drugą stronę.

Całe ryby najlepiej upiec na grillu na dużym ogniu lub w gorącym piekarniku. Należy naciąć powierzchnię ryby w kilku miejscach (mniej więcej co 5 cm), nie przecinając jej do kręgosłupa. Pozwoli to, by ciepło dobrze przeniknęło do środka. Ryba nie będzie się kleiła, jeśli przed pieczeniem zostanie dobrze nasmarowana oliwą, a potem nie będzie poruszana do momentu odwrócenia na drugą stronę. Jest gotowa, gdy można łatwo wyciągnąć z niej płetwę grzbietową.

Choć powszechną zasadą jest gotowanie ryby do chwili, kiedy zaczyna się sama rozdzielać, to zwykle w tym momencie jest już przegotowana. Sztuka polega na tym, by uchwycić moment zanim zacznie się rozpadać - wtedy widać, jak włókna  zaczynają się rozdzielać.

Ryby lepiej nie dogotować niż ją przegotować. “Dojdzie” sama, bo proces gotowania trwa jeszcze pewien czas po zdjęciu z ognia.”

Tyle i tylko tyle.

Retrospektywę zamyka słynna akwarela “Angelus novus” wypożyczona z Jerozolimy (ostatnim jej właścicielem był Gershom Scholem). Ulubione dzieło Waltera Benjamina, o którym pisał w “O pojęciu historii”:

Klee namalował obraz, zatytułowany “Angelus Novus”. Przedstawia anioła, który wygląda, jak gdyby chciał się oddalić od czegoś, w co się uporczywie wpatruje. Oczy szeroko rozwarte, usta otwarte, skrzydła rozpięte. Tak musi wyglądać anioł historii. Zwrócił oblicze ku przeszłości. Gdzie nam ukazuje się łańcuch zdarzeń, on widzi jedną wieczną katastrofę, która nieustannie piętrzy ruiny na ruinach i ciska mu pod stopy. Chciałby zatrzymać się, zbudzić umarłych i złączyć to, co rozbite. Ale od raju wieje wicher, który napiera na skrzydła i jest tak silny, że anioł nie może ich złożyć. Ten wicher pędzi go niepowstrzymanie w przyszłość, do której jest zwrócony plecami, podczas gdy przed nim rośnie stos ruin. Tym wichrem jest to, co nazywamy postępem (za histmag.org)

O “Angelusie” w kontekścier Benjamina pisze także Krzysztof Rutkowski:

Wiadomo, jak wielkie znaczenie przywiązywał Benjamin do obrazu Paula Klee Angelus Novus. Nie rozstawał się z nim nigdy. Obraz Paula Klee przedstawia istotę dwuznaczną: opiekuńczą i prześladującą, ducha dobrego i ducha złego, anioła stróża i demona lęku. Angelus Novus jest jednocześnie portretem Lucyfera i alegorią nieprzebranych zastępów anielskich, które zgodnie z tradycją talmudyczną, wyrażoną w traktacie Otzar Hakabad Abrahama Abulafii (1879), wznoszą się ku Bożej chwale i znikają w jej blasku jak iskry.

Agesilaus Santander to tajne imię anioła z tempery Paula Klee. To znak rozdartego sprzecznościami żywota Waltera Benjamina: uznającego się za absolutnego wygnańca i bezwzględnego pechowca. We wszelkich dziedzinach życia.

Tym, którzy dotrą do berlińskiej wystawy, polecam także katalog (dostępny w wersji angielskiej i niemieckiej) - trochę kosztuje, zawiera jednak doskonałe wprowadzenie do twórczości Klee (szczególnie ciekawy rozdział o twórcach i dziełach, jakie miały największy wpływ na artystę) oraz bezbłędne reprodukcje wystawionych prac.

W katalogu jest także wzmianka o jednym z największych prywatnych kolekcjonerów prac Klee - to Carl Djerassi, wybitny chemik - twórca pigułki antykoncepcyjnej, dziś zajmuje się pisaniem sztuk. Niedawno wydał “Four Jews on Parnassus“, książkę - wyobrażony dialog między Benjaminem, Adorno, Scholemem i Schonbergiem. To hołd złożony przez sędziwego wiedeńskiego Żyda innym wielkim żydowskim myślicielom, którzy jak Djerassi (i Klee) musieli uciekać przed szaleństwem nazizmu. Jednym z tematów wyobrażonego dialogu jest “Angelus novus”.

Po bardzo skąpym śniadaniu i doprowadzeniu domostwa do ładu pojechaliśmy na południe czyli do Wilanowa. Była godzina druga po południu. Słońce już gdzieś się zapodziało, zaczęło lekko wiać i sypać ni to mżawką, ni to marznącym śnieżkiem. Zaparkowaliśmy niemal za plecami pałacu królewskiego nad rozległymi stawami. Dalej ruszyliśmy pieszo wiedząc, że podczas jazdy autem kalorii spala się znacznie mniej niż w czasie wędrówki.

Między pałacem a stawami, u zbiegu ulic Potockiego i Europejskiej, wyrósł kompleks niewysokich apartamentowców udających bardzo modne ostatnio tzw. lofty czyli zabudowania pofabryczne przerobione na mieszkania. Spodobało nam się to i nawet wzbudziło pewną zazdrość, że można mieszkać w Warszawie w jeszcze cichszym i bardziej udającym sielskość zakątku niż nasz Ksawerów.

Szliśmy starą aleją pośród starodrzewu ( a niektóre pnie miały więcej niż kilka metrów obwodu). Ze stawów zlatywały się kaczki i łabędzie licząc na poczęstunek, co świadczy, że spacerowiczów tu zwykle nie brakuje. Okruchów starczyło tylko dla części stadka. Żal nam było najbardziej łabędzi jeszcze mających szare opierzenie, co świadczyło o ich młodym wieku, dla których karmy zabrakło. Postanowiliśmy więc przyjść tu jeszcze raz w tym tygodniu, by karnawałowym menu nakarmić i skrzydlatą młodzież.

Trzy kwadranse na mrozie i wietrze sprawiły, że do domu wróciliśmy mocno zgłodniali. A tymczasem nasz obiadek dobrze się zamarynował. Danie to polecamy też miłośnikom wytworności karnawałowych. Były to bowiem jagnięce żeberka, które po pokrojeniu (byle nie  za cienko) polałem dobrą (innej nie mam) oliwą, octem balsamicznym z Modeny, posypałem mieszanką soli z grubo zmielonym pieprzem i obłożyłem gałązkami rozmarynu. I tak potrzymałem owe kotleciki przez ponad dwie godziny. Potem ułożyłem je na ruszcie w towarzystwie kartofli w skórce pokrojonych na ćwiartki i wcześniej podgotowanych przez dziesięć minut. Po kwadransie ( no może dwudziestu minutach) spędzonym w piekarniku rozgrzanym uprzednio do 180 st C, kotleciki z kostką wyjechały na stół. Tym razem towarzyszyło im wino z Argentyny. Był to malbec. Deser stanowiły bezy i truskawki posypane cukrem pudrem skropione lekko koniakiem. Spacer diabli wzięli.

Wydaje mi się jednak, że rok dobrze się zaczął.

Przecież o wykwintnych daniach karnawałowych nasz blog ględzi ostatnio bez wytchnienia. Sam napisałem setki słów na ten temat. No bo rozważ Mariacko czy bażant pieczony z piersią owiniętą plasterkami słoniny nie jest daniem wytwornym? A dwa tuziny ostryg (za niewielką detaliczną cenę 2 zł 80 gr sztuka) to też mało wytworna przekąska? No to dodaj do tego kalmary panierowane smażone w oliwie i krewetki olbrzymie z czosnkiem oraz Cayenne - to mało? Jeśli mało, to dodaj jeszcze do bażanta chateauneuf-du-pape z roku 1999, a na śniadanie noworoczne weź (bo jest w naszym spisie potraw) jajecznicę z szampanem! Będzie dość wykwintnie czy jeszcze mało?

Ja rozumiem, że gejsza ma inny gust niż byle kmiotek z Kurpiów, ale żeby aż do tego stopnia?!

No dobrze. To dorzućmy wszyscy jak tu jesteśmy coś wytwornego by zadowolić tę skośnooka piękność do końca karnawału. Na początek moje propozycje na karnawałowe spotkania na stojąco:

Galaretka z indyka
Jajka na twardo z pastą śledziową i kawiorem
Ryba faszerowana z rodzynkami
Gruszka z gorgonzolą i winegretem
Pasztet z zająca z żurawiną (dla mięsożernych)
Bliny gryczane z kawiorem i smietaną
Boef Stroganow (dla tej samej kategorii balowiczów)
Barszcz z uszkami grzybowymi
Piernik
Faworki
Bezy

Wszystkie dania do łatwego wykonania a produkty w zasięgu ręki. Resztę dodajcie sami pamiętając, że nasza gejsza mięsa nie tyka. Ale jej goście być może tak. Smacznego karnawału.

fot. East News

1. Wigilia Nowego Roku zwana Sylwestrem czyli zabawy, race, tańce i toasty obchodzone są w Europie od X wieku. Związane to jest z legendą o potworze uwięzionym w lochach Watykanu, który miał ostatniego dnia roku 999 uwolnić się i zniszczyć świat. Gdy to jednak nie nastąpiło a  panujący papież udzielił błogosławieństwa światu, zapanowała powszechna radość. Jak nazywał się papież, który wzniósł pierwszy toast w przededniu Nowego Roku - Roku 1000?
2. W Polsce zabawy sylwestrowe są znacznie młodsze, ile wieków później nasi przodkowie zaczęli balowe szaleństwo?
3. W wigilię Nowego Roku w polskich domach w dawnych czasach zasiadano do wróżb i uroczystych kolacji czy jak wigilia Bożego Narodzenia musiały one być postne ?

Kto zna odpowiedzi ten je wysyła na znany adres i czeka  potem na listonosza.

fot. East News

A zwycięzcom i pokonanym czyli nam wszystkim życzymy Szczęśliwego Nowego Roku.